فلج بلز، بیماری است که منجر به ضعف یا فلج ناگهانی عضلات یک طرف صورت میشود. ضعف عضله به گونهای است که لبخندها یک طرفه به نظر میرسد و چشم در برابر بسته شدن مقاومت میکند. در اکثر موارد، این بیماری موقت بوده و بعد از چند ماه بهبودی حاصل خواهد شد. ابتلا به فلج بلز، در هر سنی ممکن است با این حال در سنین 16 تا 60 سال بیشتر دیده میشود. علت بروز این بیماری هنوز مشخص نیست با این حال متخصصان گمان میکنند که منشا فلج بلز از تورم و التهاب عصب کنترل کننده عضلههای یک طرف صورت است همچنین، احتمال دارد که این بیماری بهدلیل عفونتهای ویروسی ایجاد شود.
نشانههای بیماری فلج بلز به صورت ناگهانی رخ میدهند؛ از این رو آشنایی با علائم این بیماری میتواند در تشخیص این بیماری بسیار موثر باشد. برخی از علائم بیماری بلز عبارتند از:
- سردرد
- ترشح آب دهان
- از دست دادن حس چشایی
- تغییر در میزان اشک و بزاق تولید شده
- افزایش حساسیت به صدا در سمت آسیب دیده
- درد در اطراف فک و گوش در سمت آسیب دیده
- در برخی از موارد نادر، اختلال اعصاب در دو طرف صورت
- افتادگی صورت و مشکل در ایجاد حالات چهره، مانند بستن چشم یا لبخند زدن
- شروع سریع ضعف خفیف تا فلج کامل در یک طرف صورت (در مدت زمان چند ساعت تا چند روز )
چند تمرین پیشنهادی فیزیوتراپی در بهبود و درمان فلج بلز
تمرینات ابرو
در این تمرین باید ابروهای خود را به مدت 10 الی 15 ثانیه بالا نگه دارید. ابروها را باید در حالتی بالا نگاه داشت که گونه های فرد شروع به حرکت کند. سعی شود در این تمرین پیشانی خود را چروک کنید. باید چهار نوک انگشت خود را روی ابرو آسیب دیده خود بگذارید. سپس با ایجاد حرکات مداوم و ملایم، ابرو تا خط موی خود را ماساژ دهید. در آخر یک حالت اخم ایجاد کرده و ابروهای خود را به سمت پایین بکشید.
تمرینات لب
در این تمرین لب بالایی خود را بکشید. سپس آن را بلند کنید. هر دو لب را ببندید و به آرامی فشار دهید سپس آنها را رها کنید و دوباره به آرامی هر دو لب را فشار دهید. سعی کنید فشرده سازی لب را تا زمانی که پلک شما شروع به حرکت کند، حفظ کنید. در طول این تمرین، آرامش عضلات چشم حفظ شود. دو لب را بکشید مدت زیادی فشار لب را حفظ کنید. حالا لبخند بزنید در حالی که لبخند می زنید، روی لبخند خود تمرکز کنید تا پلک شما درگیر نشود.
همچنین صحبت کردن به بهبود حرکات لب کمک می کند. کلمات گفتاری را که شامل حروف ب، م، ف، پ و آ است به آرامی و نرم تمرین کنید و آنها را با نگاه مداوم در آینه تکرار کنید. در هنگام صحبت، پلکهای خود را حتما باز نگه دارید، قسمت داخلی گونههای خود را پر از هوا کنید. باد گونههای خود را توسط لبهای خود مهار کنید تا هوا به بیرون نگریزد هوای موجود در گونهها را 3 تا 5 ثانیه نگه دارید.
تمرینات بینی
بینی خود را چروک کنید و سپس نفسهای عمیق بکشید. این راهکار برای بهبود فلج عضلات صورت بسیار مناسب است.
تمرینات چشم
چشمهای خود را فشرده و تا حد ممکن باریک کنید به گونهای که انگار در معرض نور خورشید قرار گرفتهاید. سپس به پایین نگاه کنید به گونهای که هیچ فشاری به گردن شما وارد نشود و گردن حالت صاف خود را حفظ کند. قسمت پشت انگشت خود را روی پلک بسته خود قرار دهید و از دست مخالف در امتداد ابرو استفاده کنید تا ابروی خود را به سمت بالا بکشید. این تمرین به پلک آسیب دیده شما کمک میکند تا شل شود و از سفت شدن آن جلوگیری کند. پلکهای خود را بفشارید. یک چشم خود را به آرامی و بعد چشم دیگر را ببندید. بدون اینکه ابرو حرکت کند، چشم خود را باز کنید.
تمرینات گردن و چانه
سر را به یک طرف کمی خم کنید، سپس آن را برای ده ثانیه نگه دارید و به آرامی به حالت عادی برگردانید. این تمرین گردن، عضلات گردن شما را کشیده و انعطاف پذیری آن را بهبود می بخشد. چانه خود را چروکیده و سفت کنید.
تمرینات گفته شده تنها بخشی از تمریناتی بود که فرد مبتلا به فلج بلز یا فلج صورت میتواند در منزل انجام دهد؛ اما برای درمان کامل این بیماری، فرد باید در جلسات فیزیوتراپی فلج بلز شرکت کند. فیزیوتراپیست متبحر و تمرینات مخصوص برای بیماری فلج بلز نقش مهمی در درمان هر چه سریعتر این بیماری دارد؛ چرا که در فیزیوتراپی فلج بل، فیزیوتراپیست پس از ارزیابی دقیق، مناسبترین روش درمانی برای توان بخشی بیمار را پیشنهاد میکند.
تحریک الکتریکی در فیزیوتراپی فلج بلز
یکی دیگر از روشهای فیزیوتراپی استفاده از تحریک الکتریکی است. برخلاف تمرینهای صورت که بیشتر در خانه انجام میشوند برای انجام تحریک الکتریکی باید به یک متخصص فیزیوتراپی مراجعه کنید. در تحریک الکتریکی از مقادیر کمی الکتریسته برای فعال کردن عضلات صورت استفاده میشود. این کار باعث میشود که عضلات فرد منقبض شود طوری که انگار تکانههای الکتریکی ارسالی از جانب مغز باعث فعال شدن آنها میشود. در طی مراحل فلج بلز که صورت فرد دچار بیشترین فلج شده است شاید تحریک الکتریکی تنها راه فعال کردن این عضلات صورت باشد.
